10 frisse coachvragen

"Ik wil leren de juiste vragen te stellen", of een variant daarop is vaak het leerdoel van mensen die bij mij een coachtraining volgen. De juiste vragen bestaan niet, is mijn stelling. Standaard coachzinnetjes als 'wat doet dat met je?' en 'wat denk je zelf?' zijn heel soms nog wel behulpzaam, maar veel meer hangt het af van de timing, de toon, de intentie, de vraag van de gecoachte etcetera of zo'n zin nu echt wat toevoegt aan het leren van de ander.

Dat gezegd hebbende, deel ik toch wat leuke vragen die ik heb verzameld, en die leuk kunnen werken als de basisvaardigheden van de coach al gelegd zijn.

1. Start van het gesprek: als de coach vraagt: 'hoe kan ik je helpen?' dan ligt de bal meteen bij de coach! Leuke alternatieven, die de gecoachte iets meer activeren, zijn: "waar wil je straks een antwoord op hebben", "wat wil jij onderzoeken?", "waar wil jij aan werken?" etc.
2. "Wie zou je zijn zonder die gedachte?". Deze is van Byron Katie en wel aardig, omdat gedachten vaak vervlochten zijn geraakt met mensen hun identiteit.
3. In plaats van het cliché 'wat denk je zelf?': "heb je al een idee in welke richting het zit?', 'wat weet je al hierover/over jezelf -dat hiermee te maken heeft?'
4. "Wie is je idool?" en daarna "Hoe zou het aanpakken?". Varianten hierop: "hoe zou een senior/professional, etc dit aanpakken?"
5. In plaats van het cliché, 'wat doet dat met je?', bv. 'voel je dat ook in je lijf? (is soms voor mannen wat concreter), of 'en wat gebeurt er vervolgens dan met jou? Wat is je neiging/impuls?"
6. "Hoe zou het zijn als je met een toverstokje alles kon veranderen? Vragen dan naar concreet gedrag en reacties. Dit kan een omweg manier zijn om mensen zelf concreet verbetergedrag te laten bedenken en positieve motivatie op te wekken.
7. Uit het oplossingsgericht coachen: "Hoe tevreden was je over de vorige keer dat je hiermee zat/tegenaan liep - cijfer". Wat hielp je al om het CIJFER te maken? Wat is er nog nodig om het CIJFER hoger te maken?

Niet alle zinnen, zijn even 'anders' merk ik, maar een leuke titel is ook handig, en ik wil even aan die 10 komen...

8. In plaats van 'waar komt dat vandaan?' (eindeloos zoeken naar verklaringen, waar je vervolgens niets meer aan kan veranderen), vraag eens: 'wat wil je hier NU mee, als volwassen vrouw/man? of 'wat maakt dat je ook in het heden hier nog last van hebt?' of iets dergelijks.
9. Als er een stilte of een doodlopend punt in het gesprek komt: 'welke vraag zou nu iets toevoegen/je verder helpen?' (Zet de geoachte lekker aan het werk)
10. Einde van het gesprek, in plaats van 'wat ga je nu doen?' of 'wat vond je belangrijk/nieuw/goed in dit gesprek?' (prima vragen overigens). Vraag eens: 'wat ga je vanaf nu laten?', 'waarom is dit gesprek nog niet af?' of 'met wie ga/kan je hierover verder praten tussen onze gesprekken in? (activeren van het zelf leren tussen gesprekken door)

Zomaar wat zinnnetjes. Zoals gezegd staat of valt alles met de vraag of de coach aansluit bij de echte vraag, er écht open in staat, non-verbaal uitstraalt, enzovoorts.

Groei heeft wortels nodig

Als je iets opgedragen wordt, dan vraag je 'waarom', 'hoe?', 'kan het later'?
Als je iets zelf verzint, dan zeg je 'waarom niet', 'linksom of rechtsom!', 'wanneer mag ik'?

Als je vertrouwen krijgt, dan voel je 'ik ben beter dan ik dacht', het is veilig om ervoor te gaan.
Als je controle krijgt, dan voel je 'ik mag geen fouten maken', het is oppassen geblazen.

Als je bezig bent met wat moet, dan kost het kracht en discipline.
Als je bezig bent met wat je wil, dan geeft het energie en inspireer je anderen.

Als jouw ego geen geruststelling of erkenning nodig heeft, dan is het minder erg als een ander niet aan jouw behoefte of normen voldoet. Je kan mild zijn.

Als het niet goed voelt in je lijf, door stress, angst en dergelijke is de kans groot dat je daar een verklaring voor wilt hebben in je hoofd, die het liefst gaat over anderen of omstandigheden buiten jezelf. En dus een oordeel.

Mensen groeien, als het veilig is om het vertrouwde, bestaande los te laten.
Mensen groeien, als ze nog meer energie bij zichzelf blootleggen.
Mensen groeien niet, als ze bezig zijn met het beschermen van positie of ego.

Mensen groeien door bijsturing vanuit hun eigen wortels.